1.
kafkas kökenleri olan ve kökenlerinden tam anlamıyla kopmamış her kafkas uşağının gönlünde açan bir çiçek, bir umut. gelin kafkasya dolaylarında sert iklimin, zor koşulların ve savaşçı bir halkın umutları, hayalleri ve yok oluşu ile ilgili bir gezintiye çıkalım.
öncelik ile efendim bu bir hayal olmaktan çok yarım kalmış bir hikayedir ve o hikayenin ilk kısımı şöyledir:
'' şubat 1917 ihtilali kafkasyalılara bağımsızlık fırsatını vermişti. rusya’nın çözülmeye başladığını gören kafkasyalılar 8 mart 1917’de terekkale (vladikavkaz) şehrinde birleşik kafkasya dağlıları birliğinin geçici idaresi adlı millî bir teşekkül meydana getirdiler. bu teşekkülün öncülüğüyle bütün kafkasya’dan gelen 500 temsilcinin katılımıyla 3-7 mayıs 1917 tarihleri arasında birinci genel kuzey kafkasya kongresi toplandı. ''
bu toplantı sırasında rusya'da değişen rejim müslüman halkların sempatisini kazanmak için bildiriler yayınlıyor ülke sınırı içerisinde olan müslüman işçilerin sempatisini kazanmaya çalışıyordu ama 1917'nin kasım ayına gelindiğinde ortalık karışacaktı.
''birleşik kafkasya dağlıları geçici hükümeti rusya’dan ayrılarak bağımsız bir devlet kurduğunu daha 20 kasım 1917 tarihinde duyurmuştu. kafkasya’nın bağımsız bir politika izlemesi bölgedeki rus, kazak ve ukraynalıları rahatsız etmiş ve bölgenin birliğini parçalamak için harekete geçmişlerdi. kafkasya birliğinin parçalanma tehlikesi üzerine, ruslara karşı ittifak imkânlarını araştırmak ve gürcistan, azerbaycan, ermenistan devletlerinden oluşan mevarayi kafkas (kafkas ötesi) konfederasyonunun durumunu anlamak, aynı zamanda da kafkasya’nın bağımsız devlet olmasını sağlayıp bu konuda türkiye’den yardım istemek üzere abdülmecit çermoy ve haydar bammat başkanlığında bir heyet 1918 nisanında trabzon’a geldi. kafkasyalılar en muhtaç oldukları maddî yardımı türkiye’den bekliyorlardı.
''osmanlı devletinin kafkasya’ya yardım etmek istemesi yetmiyor, kafkasya ile kafkas ötesi arasında barış ve dostluğu sağlayıcı bir rol üstlenmesi de gerekiyordu.
kafkasya heyeti enver paşa ile görüşmek üzere batum’a gitti. heyetin tekliflerini kendi siyasetine uygun bulan enver paşa onları istanbul’a getirerek hükümetin diğer üyeleriyle görüşmelerini sağladı. böylece osmanlı siyasî ve askerî çevrelerinde kafkasya meselesi bir anda ön plana çıktı. basında da heyetin faaliyetleri hakkında olumlu yazılar yazılmaya ve kafkasya’nın türkiye için taşıdığı önemi belirten yorumlar çıkmaya başladı.''
bu yorumların akabinde ve gerekli desteklerin alınması sayesin geliyoruz 1918 yılının 11 mayıs gününe:
'' 11 mayıs 1918’de birleşik kafkasya cumhuriyetini kurduklarını ilan ettiler ve bunu osmanlı devleti ile diğer ülkelere birer nota ile duyurdular. notada şu maddeler yer almaktaydı:
1- kafkasya dağlıları birliği, rusya’dan ayrılarak müstakil bir devlet kurma kararı vermiştir.
2- yeni devletin ülke sınırları kuzeyde dağıstan, terek, stavropol, kuban ve karadeniz vilayetlerinin eski coğrafi sınırları, batıda karadeniz, doğuda hazar denizi olacak, güney sınırları maverayi kafkas (kafkas ötesi) hükümeti ile daha sonra tesbit edilecektir.
birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin nüfusu 4.221.860 kişiden oluşuyordu. bunların içinde asli unsur olan kafkasya halklarının sayısı 3.228.259 kişi idi. kazak, rus ve ukraynalılardan oluşan slav nüfusu 892.362 kişi idi. 100.969 kişilik nüfus ise ermeni, yahudi, gürcü, rum, tatar v.s. gibi yabancı unsurlardan oluşuyordu.
birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin kabul edilen bayrağında 7 yıldız yer almaktaydı. bu 7 yıldız, cumhuriyeti oluşturan 7 eyaleti temsil etmekteydi. bu eyaletler: abhazya, adigey, kabardey, karaçay-malkar, osetya, çeçen-inguş ve dağıstan idi.
osmanlı devleti birleşik kafkasya cumhuriyeti’ni hemen tanıdı. enver paşa da her türlü yardımın yapılacağını resmen taahhüt etti. birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin istanbul tarafından tanınması rusya’nın şiddetli tepkisine yol açtı. bu şekilde türkiyenin nüfuz ve hâkimiyeti kafkasya’ya yayılmış bulunuyordu.''
bu kısmı bu kadar bırakacağım daha detaylı bilgi için; birleşik kafkasya cumhuriyeti
kafkasların yigitleri,
gömdüler sevdalarını daglara.
yazdılar aşklarını,
bagımsızlıgın arkasına.
yurtlarından sürüldüler,
ocaklarında öldürüldüler,
ne bir gün gördüler,
nede aman dediler.
elbet bir gün...
zaman ile güncelleyeceğim başlığı bu başlık birleşik kafkasya cumhuriyeti gibi yarım kalmayacaktır.
öncelik ile efendim bu bir hayal olmaktan çok yarım kalmış bir hikayedir ve o hikayenin ilk kısımı şöyledir:
'' şubat 1917 ihtilali kafkasyalılara bağımsızlık fırsatını vermişti. rusya’nın çözülmeye başladığını gören kafkasyalılar 8 mart 1917’de terekkale (vladikavkaz) şehrinde birleşik kafkasya dağlıları birliğinin geçici idaresi adlı millî bir teşekkül meydana getirdiler. bu teşekkülün öncülüğüyle bütün kafkasya’dan gelen 500 temsilcinin katılımıyla 3-7 mayıs 1917 tarihleri arasında birinci genel kuzey kafkasya kongresi toplandı. ''
bu toplantı sırasında rusya'da değişen rejim müslüman halkların sempatisini kazanmak için bildiriler yayınlıyor ülke sınırı içerisinde olan müslüman işçilerin sempatisini kazanmaya çalışıyordu ama 1917'nin kasım ayına gelindiğinde ortalık karışacaktı.
''birleşik kafkasya dağlıları geçici hükümeti rusya’dan ayrılarak bağımsız bir devlet kurduğunu daha 20 kasım 1917 tarihinde duyurmuştu. kafkasya’nın bağımsız bir politika izlemesi bölgedeki rus, kazak ve ukraynalıları rahatsız etmiş ve bölgenin birliğini parçalamak için harekete geçmişlerdi. kafkasya birliğinin parçalanma tehlikesi üzerine, ruslara karşı ittifak imkânlarını araştırmak ve gürcistan, azerbaycan, ermenistan devletlerinden oluşan mevarayi kafkas (kafkas ötesi) konfederasyonunun durumunu anlamak, aynı zamanda da kafkasya’nın bağımsız devlet olmasını sağlayıp bu konuda türkiye’den yardım istemek üzere abdülmecit çermoy ve haydar bammat başkanlığında bir heyet 1918 nisanında trabzon’a geldi. kafkasyalılar en muhtaç oldukları maddî yardımı türkiye’den bekliyorlardı.
''osmanlı devletinin kafkasya’ya yardım etmek istemesi yetmiyor, kafkasya ile kafkas ötesi arasında barış ve dostluğu sağlayıcı bir rol üstlenmesi de gerekiyordu.
kafkasya heyeti enver paşa ile görüşmek üzere batum’a gitti. heyetin tekliflerini kendi siyasetine uygun bulan enver paşa onları istanbul’a getirerek hükümetin diğer üyeleriyle görüşmelerini sağladı. böylece osmanlı siyasî ve askerî çevrelerinde kafkasya meselesi bir anda ön plana çıktı. basında da heyetin faaliyetleri hakkında olumlu yazılar yazılmaya ve kafkasya’nın türkiye için taşıdığı önemi belirten yorumlar çıkmaya başladı.''
bu yorumların akabinde ve gerekli desteklerin alınması sayesin geliyoruz 1918 yılının 11 mayıs gününe:
'' 11 mayıs 1918’de birleşik kafkasya cumhuriyetini kurduklarını ilan ettiler ve bunu osmanlı devleti ile diğer ülkelere birer nota ile duyurdular. notada şu maddeler yer almaktaydı:
1- kafkasya dağlıları birliği, rusya’dan ayrılarak müstakil bir devlet kurma kararı vermiştir.
2- yeni devletin ülke sınırları kuzeyde dağıstan, terek, stavropol, kuban ve karadeniz vilayetlerinin eski coğrafi sınırları, batıda karadeniz, doğuda hazar denizi olacak, güney sınırları maverayi kafkas (kafkas ötesi) hükümeti ile daha sonra tesbit edilecektir.
birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin nüfusu 4.221.860 kişiden oluşuyordu. bunların içinde asli unsur olan kafkasya halklarının sayısı 3.228.259 kişi idi. kazak, rus ve ukraynalılardan oluşan slav nüfusu 892.362 kişi idi. 100.969 kişilik nüfus ise ermeni, yahudi, gürcü, rum, tatar v.s. gibi yabancı unsurlardan oluşuyordu.
birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin kabul edilen bayrağında 7 yıldız yer almaktaydı. bu 7 yıldız, cumhuriyeti oluşturan 7 eyaleti temsil etmekteydi. bu eyaletler: abhazya, adigey, kabardey, karaçay-malkar, osetya, çeçen-inguş ve dağıstan idi.
osmanlı devleti birleşik kafkasya cumhuriyeti’ni hemen tanıdı. enver paşa da her türlü yardımın yapılacağını resmen taahhüt etti. birleşik kafkasya cumhuriyeti’nin istanbul tarafından tanınması rusya’nın şiddetli tepkisine yol açtı. bu şekilde türkiyenin nüfuz ve hâkimiyeti kafkasya’ya yayılmış bulunuyordu.''
bu kısmı bu kadar bırakacağım daha detaylı bilgi için; birleşik kafkasya cumhuriyeti
kafkasların yigitleri,
gömdüler sevdalarını daglara.
yazdılar aşklarını,
bagımsızlıgın arkasına.
yurtlarından sürüldüler,
ocaklarında öldürüldüler,
ne bir gün gördüler,
nede aman dediler.
elbet bir gün...
zaman ile güncelleyeceğim başlığı bu başlık birleşik kafkasya cumhuriyeti gibi yarım kalmayacaktır.
devamını gör...
2.
sigoş birliği..
devamını gör...
3.
ermenistan olmayacaksa kabül
devamını gör...
4.
çok iyi olur başta tokyolu çerkez bütün çerkezler gider ülkeden rahat ederiz ,üç beş laz'da var ama lazlar oyunbozan değildir 5-10 laz hariç .
yallah kafkasya'ya .
hadi yavrum siga siga.
yallah kafkasya'ya .
hadi yavrum siga siga.
devamını gör...
5.
keşke olsa da laz olduğunu iddia eden hüsoyu postalasak. hoş bir gün tatar-nogay beriki gün çepni, ertesine kürt oluyor ne olduğu belli değil.
bir de kafkaslara yazık, kafkaslar bu zulmü hak etmiyor hoş türkiye de hak etmiyor. bence dünyanın hiçbir yeri hüso gibi bir ızdırabı, zulmü hak etmiyor en iyisi uzaya.
bir de kafkaslara yazık, kafkaslar bu zulmü hak etmiyor hoş türkiye de hak etmiyor. bence dünyanın hiçbir yeri hüso gibi bir ızdırabı, zulmü hak etmiyor en iyisi uzaya.
devamını gör...