bilmeyen biri için normal sözlük’ü özetlemek
başta soğuk geliyor ama girince alışıyorsun.
devamını gör...
özgür iradenin olmaması
biraz yanlış anlaşıldığını düşündüğüm "sorun".
örnekteki robotun kodunu mutlaka sadece herhangi bir ya da birkaç işi yapması üzerine yazarsanız, o robot özgür olmaz. fakat robota sonsuza yakın sayıda çeşitli kodlar yükleyip, o kodların yönlendirmelerinden herhangi birini kendi isteğiyle seçmesi için onu serbest bırakırsanız ilk durumdan farklı bir sonuç olur bu.
yaratıcının bir şeyi önceden bilmesi, sizin onu seçmenizi yaratıcının size dayatması anlamına gelmez.
bunu, belki bire bir karşılayan bir örnek değil ama, şöyle düşünebilirsiniz; kötü kalpli birini tanıyorsunuz. onu sürekli uyarıyorsunuz. bir gün yine çok önemli bir konuda kendisine iyiliği seçmesi uyarısında bulunuyorsunuz ama o kötülüğü seçiyor yine ve sizin aklınıza gelen ilk cümle "böyle yapacağını biliyordum zaten." oluyor. sizin herhangi bir etkiniz olmadı o insanın seçiminde. o kendi fıtratında bulunanlardan, yani iyi ve kötüden birini tercih etti bir kez daha, kendi isteğiyle. dolayısıyla sizin önceden onun kötüyü seçeceğini tahmin etmeniz (ya da bahsi geçen tartışma konusunda yaratıcının bilmesi), onu yönlendirdiğiniz ve o kişinin özgür iradesi olmadığı anlamına gelmiyor. iyiliği de seçebilirdi ama seçmedi.
***
kaza ve kader konusu ile bu özgür irade meselesi biraz karışıyor anladığım kadarıyla kafalarda. biz ve dünya yaratılırken belirli olan şeyler vardır. mesela bir gökdelenden yere çakılırsanız ölürsünüz. fizik kanunları bellidir çünkü. siz buna aykırı bir iş yapamazsınız. gökdelenden atlayıp "hiçbir aparatım olmaksızın havada kalacağım." diyemezsiniz. bunun sonu bellidir çünkü. kaza ve kader bu türden, önceden belirlenmiş net durumlardır.
özgür irade denilen şey, sizin doğal halinizle, uçmanıza yarayacak herhangi bir aletiniz olmadan oradan atlayıp atlamamak konusunda vereceğiniz karardır. kader ise atlamayı ya da atlamamayı seçtiğinizde başınıza gelecek olandır. yani biri süreçken diğeri sonuçtur gibi düşünebilirsiniz.
yine iyi ve kötü üzerinden örnek vereyim. bir adam var. mafyaya girmek gibi bir seçeneği var. bu adam mafyaya falan karışmadan hayatını yaşadığında mesela torunlarıyla, çocuklarıyla mutlu yaşayıp yatağında huzurla ölecek diyelim. fakat mafyaya katılmayı seçiyor ve bir gün bir infaz sonucu öldürülüyor. iyiyi seçmeyip mafyaya katılması onun özgür iradesi ile verdiği bir kararken, huzurla değil cinayetle öldürülmesi de yaptığı seçimi yüzünden yaşadığı kaderidir.
çok uzattım lafı. aklımdakileri anlatabildiğimi umuyorum.
örnekteki robotun kodunu mutlaka sadece herhangi bir ya da birkaç işi yapması üzerine yazarsanız, o robot özgür olmaz. fakat robota sonsuza yakın sayıda çeşitli kodlar yükleyip, o kodların yönlendirmelerinden herhangi birini kendi isteğiyle seçmesi için onu serbest bırakırsanız ilk durumdan farklı bir sonuç olur bu.
yaratıcının bir şeyi önceden bilmesi, sizin onu seçmenizi yaratıcının size dayatması anlamına gelmez.
bunu, belki bire bir karşılayan bir örnek değil ama, şöyle düşünebilirsiniz; kötü kalpli birini tanıyorsunuz. onu sürekli uyarıyorsunuz. bir gün yine çok önemli bir konuda kendisine iyiliği seçmesi uyarısında bulunuyorsunuz ama o kötülüğü seçiyor yine ve sizin aklınıza gelen ilk cümle "böyle yapacağını biliyordum zaten." oluyor. sizin herhangi bir etkiniz olmadı o insanın seçiminde. o kendi fıtratında bulunanlardan, yani iyi ve kötüden birini tercih etti bir kez daha, kendi isteğiyle. dolayısıyla sizin önceden onun kötüyü seçeceğini tahmin etmeniz (ya da bahsi geçen tartışma konusunda yaratıcının bilmesi), onu yönlendirdiğiniz ve o kişinin özgür iradesi olmadığı anlamına gelmiyor. iyiliği de seçebilirdi ama seçmedi.
***
kaza ve kader konusu ile bu özgür irade meselesi biraz karışıyor anladığım kadarıyla kafalarda. biz ve dünya yaratılırken belirli olan şeyler vardır. mesela bir gökdelenden yere çakılırsanız ölürsünüz. fizik kanunları bellidir çünkü. siz buna aykırı bir iş yapamazsınız. gökdelenden atlayıp "hiçbir aparatım olmaksızın havada kalacağım." diyemezsiniz. bunun sonu bellidir çünkü. kaza ve kader bu türden, önceden belirlenmiş net durumlardır.
özgür irade denilen şey, sizin doğal halinizle, uçmanıza yarayacak herhangi bir aletiniz olmadan oradan atlayıp atlamamak konusunda vereceğiniz karardır. kader ise atlamayı ya da atlamamayı seçtiğinizde başınıza gelecek olandır. yani biri süreçken diğeri sonuçtur gibi düşünebilirsiniz.
yine iyi ve kötü üzerinden örnek vereyim. bir adam var. mafyaya girmek gibi bir seçeneği var. bu adam mafyaya falan karışmadan hayatını yaşadığında mesela torunlarıyla, çocuklarıyla mutlu yaşayıp yatağında huzurla ölecek diyelim. fakat mafyaya katılmayı seçiyor ve bir gün bir infaz sonucu öldürülüyor. iyiyi seçmeyip mafyaya katılması onun özgür iradesi ile verdiği bir kararken, huzurla değil cinayetle öldürülmesi de yaptığı seçimi yüzünden yaşadığı kaderidir.
çok uzattım lafı. aklımdakileri anlatabildiğimi umuyorum.
devamını gör...
15 temmuz 2016 darbe girişimi
olmayan darbe girişimidir.
olmayan derken başarılı olmayan manasında değil, külliyen olmayan. çeyrek yüzyılın en büyük yalanıdır. külliyen olmayan derken, külliyen olandır.
olmayan derken başarılı olmayan manasında değil, külliyen olmayan. çeyrek yüzyılın en büyük yalanıdır. külliyen olmayan derken, külliyen olandır.
devamını gör...
dünyanın en büyük yalanları
seni gayet iyi anlıyorum. bunu hepimiz söyleriz neredeyse ama o duyguyu veya olayı yaşayan biri kadar hissetmeyiz.
devamını gör...
ilk buluşmada kızı ciğerciye götüren varoş
devamını gör...
buraya bakarlar
her gördüğümde bana meşhur "tek göz" horus’un gözünü, oradan da çeşitli çağrışımlarla siyonizmi hatırlatan ve bu nedenle de asabımı bozan anlamsız reklam afişi. ya biz bu ülkede yaşamaktan iyice paranoyak olduk ya birileri bir işler karıştırıyor, haberimiz yok.
devamını gör...
amduat
eski mısır metni. yeni krallık dönemine ait. birçok firavunun mezarının içinde yazılı bulunmuştur. cenaze metnidir. amduat kitabı olarak bilinir. kelimenin anlamı, öbür dünyada olan olsa bile, yeraltı dünyasındaki gizli oda metni ve yeraltı dünyasının kitabı olarak da çevrilmiştir. bu metin diğer eski mısır cenaze metinlerinden farklıdır. çünkü metinde sadece firavunlar veya çok ünlü soylulardan bahsedilir.
mısır güneş tanrısı ra'nın hikayesi anlatılıyor. güneşin batıda battığı ve doğuda yeniden yükseldiği zamandan itibaren ra'nın yeraltı dünyasına seyahat ettiği söyleniyor. bu seyahat, bir gece seyahatidir. ve metin, ölen firavunun da nihayetinde ra ile bir olmak ve sonsuza kadar yaşamak için yine aynı yolculuğa çıktığı söylenir.
yeraltı dünyası, tüm firavunlarla güneş tanrısının karşılaşması için farklı müttefikleri ve düşmanları temsil eden, gecenin 12 saatine bölünmüştür. ve amduat tüm bu tanrılar ve canavarları adlandırıyor. amduat'ın asıl amacı, bu tanrı ve canavarların isimlerini ölü firavunun ruhuna vermektir. böylece onları yardıma çağırabilir veya onları yenmek için isimlerini kullanabilir.
mısır güneş tanrısı ra'nın hikayesi anlatılıyor. güneşin batıda battığı ve doğuda yeniden yükseldiği zamandan itibaren ra'nın yeraltı dünyasına seyahat ettiği söyleniyor. bu seyahat, bir gece seyahatidir. ve metin, ölen firavunun da nihayetinde ra ile bir olmak ve sonsuza kadar yaşamak için yine aynı yolculuğa çıktığı söylenir.
yeraltı dünyası, tüm firavunlarla güneş tanrısının karşılaşması için farklı müttefikleri ve düşmanları temsil eden, gecenin 12 saatine bölünmüştür. ve amduat tüm bu tanrılar ve canavarları adlandırıyor. amduat'ın asıl amacı, bu tanrı ve canavarların isimlerini ölü firavunun ruhuna vermektir. böylece onları yardıma çağırabilir veya onları yenmek için isimlerini kullanabilir.
devamını gör...
itici gelen hitap şekilleri
(bkz: kuzum)
devamını gör...
nikolay vasilyeviç gogol
delirelerek ölmüş bir acayip yazar.
kutsalım saydığım adamlardan biridir.
kutsalım saydığım adamlardan biridir.
devamını gör...
ekşi sözlük'ün normal sözlük'ü bitirme operasyonu
benjaminin gece ortalarında göklerden gelen bir karar vardır deyip piyasaya çıkacağı operasyondur. tüm yazarları tanım girmeye sol frame e davet ediyoruz.
devamını gör...
bublogta
insanların bilim, teknoloji, kültür-sanat, sağlık gibi çeşitli konularda duygu, düşünce ve birikimlerini paylaştığı, yeni kurulmuş blog tarzı bir platformdur. üye olarak yazılarınızı paylaşabildiğiniz gibi, üye olmadan içerikleri okuyabiliyorsunuz.
sayfayı buradan inceleyebilirsiniz.
sayfayı buradan inceleyebilirsiniz.
devamını gör...
solvent
bir dönem benzinin içine karıştırılan kimyasal. şuan da daha çok mazot üzerinden kaçak işi yürütülüyor.
devamını gör...
estarabim
erkin baba'nın çöpçüler ve şaşkın ile birlikte altına sağlam imzasını attığı şarkısı.
devamını gör...
yazarların yazın yapmak isteyip de yapamadığı şeyler
daha fazla kamp yapmak isterdim. yaz başında 3 gece, yaz sonunda 1 gece olmak üzere sadece iki defa kamp yapabilmişimdir. bu da şehirden kaçıp kaçıp zihni dinlendirmek için yeterli olmamıştır.
devamını gör...
sevilen latince deyişler
ıgnoramus et ignorabimus
--- alıntı ---
latince "bilmiyoruz ve bilemeyeceğiz" anlamına gelen cümledir. ilk olarak 1872 yılında, deneysel fizyolojinin kurucularından emil du bois-reymond adlı alman bilim insanı tarafından, kötümser bir yaklaşımla, insanın bilim karşısındaki sınırlı yeteneğinin anlatılması için kullanılmıştır.
--- alıntı ---
--- alıntı ---
latince "bilmiyoruz ve bilemeyeceğiz" anlamına gelen cümledir. ilk olarak 1872 yılında, deneysel fizyolojinin kurucularından emil du bois-reymond adlı alman bilim insanı tarafından, kötümser bir yaklaşımla, insanın bilim karşısındaki sınırlı yeteneğinin anlatılması için kullanılmıştır.
--- alıntı ---
devamını gör...
değeri bilinmeyen anlar
gençlik yıllarımız.
devamını gör...
bengaripsengüzeldünyaumutlu
dünya için umut denilen şey pandora kutusunda kalanla aynı olabilir mi bilemiyorum... * çokça güzel tanımları olan sevgili yazar; hayat garip olsa da umarım en güzel umutlar seninle olur. hep mutlu kal*
devamını gör...
kendinden 10 yaş büyük erkekle birlikte olmak
yani üst limit bu mu? 11 yaş büyük olunca ne gibi sorunlar oluyor mesela.
30 ile 50 yaşları arasında normal olan durumdur herhalde.
30 ile 50 yaşları arasında normal olan durumdur herhalde.
devamını gör...
karşı cinste aranan özellikler
kendini sevmesi ve kendine güvenmesi önemli. yalnızken de kendiyle mutlu olmalı. birine ihtiyaç duyduğu için değil sevdiği için seninle olmalı.
devamını gör...
halkların demokratik partisi
hdp sadece bir türkiye partisi değil, türkiye'nin her yeridir. ülkemizin şimdilik karadeniz hariç her bölgesinden vekil çıkartmış demokratik bir partidir. hiç bir kriminalize tanıma sığmayacak sayıda halk desteği vardır.
daha çok hayat için sen de uzat elini...
ya me ye!!! yani bizimdir.
daha çok hayat için sen de uzat elini...
ya me ye!!! yani bizimdir.
devamını gör...