planlı eskitme

apple markasının uyguladığı politikadır.

apple markasının yaptığı olaydır.
yeni bir ürüne ulaşmanız alma isteğiniz oluşsun diye yapılır.

bir dönem vardır. ama şuan ihtiyaç kalmamıştır. çünki müşteri alışmıştır ve ihtiyaç dahilinde olmasa da değiştirmektedir.

tüketiciye ihtiyaç doğurtma politikası. tüketicide hata vardır burada. mesela kot pantolonlarda kalite sertlikten anlaşılır, ama tüketici dar ve elastik ister, 5-10 yıl yerine 1 yıl anca kullanır. artık her şey böyle.

hakkında ufuk açıcı (bkz: the light bulb conspiracy) adlı 2010 yılı yapımı belgesel bulunan, içinde yaşadığımız tüketim odaklı sistemin nasıl işlediğini tanımlayan bir kavramdır.

yanlış hatırlamıyorsam bu belgeselde 1900'lü yılların başından beri bir itfaiye binasında hala yanmaya devam eden bir ampul var. adamlar vakti zamanında öyle bir ampul yapmışlar ki asla patlamıyor. e haliyle, bir kere satılan ampulden sonra yenisini almaya ihtiyaç kalmayınca, yani tüketim olmayınca şirketlerin kazancı düşmeye başlıyor. dönemin ampul üreticisi şirketleri, aralarında (bkz: general electric) de vardı, bir araya gelerek fuzuli tüketimin önünde büyük engel olan kullanım ömrünü kasıtlı olarak kısaltabilmek için "planlı eskitme" kavramı üzerinde anlaşıyor.

kısacası bir ampulü bile ömür boyu kullanabileceğimiz çevreci ve doğal kaynakları koruma odaklı bir düzen kurmak yerine, daha çok satış yapıp kullan-at devrini başlatmak için ilk imzalar atılıyor. günümüzde akıllı telefon ve laptop bataryalarını kullandıkça şarj ömrünün kısalması da hep "planlı eskitme"den kaynaklanıyor. bunun dışında yazılım güncellemeleri üzerinden de planlı eskitme yapıldığını düşünüyorum.

ipad im durup dururken şarjı eskisi gibi gitmediğini anladığım olay. biliyordum apple in böyle hinlikler yaptığını ama başıma gelmez sanıyordum. neyseki telefonum o marka değil

bu kanunen yasaklanmadıkça kimse yok "tüpün altını kıs" yok "götünü yıkama taşa sil " dandik çevreci ayakaları çekmesin.

elektronik çöpünü yirmiye katlayan şerefsizliktir bu

"planlı eskime", ilk olarak vance packard'ın "çaktırmadan ikna" adlı çalışmasında literatüre sokulan görüş.

planlı eskime, kitle sürekli tüketsin diye, ürünler kasten dayanıksız yapılır ve bunun için dev şirketlerin bir mühendis ekibi vardır. özellikle giyim, sigara ve otomotiv sektörü ürettiği malın ne kadar zamanda tüketileceğini planlamadan ayakta kalamaz. ürün, çöpe gidecek şekilde planlanır.

işte kapitalizm, şirketler ve koruyucusu ulus-devletler!

sigara planlı olarak nasıl eskitiliyor acaba? ilginç.

apple sadece uygulamaz dibine kadar sömürür napar eder bozar sonrasında sıkıntı yok ya hallederiz der o derece smk.

türkiye'de üretilen şeyler planlı eskitmeden ziyade ne kadar ekmek o kadar köfte olayı. e ucuz etin tadı da yavan oluyor haliyle.

fakat planlı eskitme olayı da bir gerçek. ıphone'ların bir modelinde hız düşürmüşlerdi yeni model çıkarmadan önce. farkedilince de eskiyen telefonlar daha verimli çalişsın diye bir bahane uydurdular.

artık pazarlama işini o kadar abarttılar ki bir ürünü 2 seneden fazla kullanana deli gözüyle bakıyorlar.

veciz şeklini "al ver ekonomiye can" ver sözünde bulan üretim şekli.
mikro kontroller kullanan bir ürünün programına şu kadar saat veya şu kadar kere kullandıktan sonra çalışmayı kes diye bir kod yazarsanız ürününüz o saate ya da sayıya ulaşınca arıza verir.
bu kurnazca yapılır ki ürünlerin hepsi şak diye aynı saatte bozulmasın. şöyle ki programda çalışma saati çs= normal süre + gelişigüzel bir zaman olarak belirtilir. böylece kimi cihaz 2000saat kimi cihaz 2230 saat çalışır. ama bu sürenin sonunda kesin bozulur.
flaş bellek sayesinde cihazın pili çıkartılsa, elektriği kesilse bile bu süre kaybolmaz.
geçmiş olsun. tamir parası yeni ürün kadar tutar. yenisini alırsınız.

özellikle içki sektöründe fazlaca görülen bir durum. devletin artık buna bir dur demesi lazım. bir viski alıyorsun hooop hemen bitiyor. resmen rezalet. dur bakalım kapitalizm daha ne oyunlar oynayacak bizlere.

#3593639 @helikopter 20 yıl önce flash bellekli micro işlemciler pahalıydı. ve programın içine böyle bir kod yazma fikri henüz doğmamıştı. ya da yaygın bir şey değildi.

insanlar üzerinde de uygulanıyor.
kovid çıktı çıkalı insanlar ya pıhtı atması ya da kalp krizinden falan ölüyor
ayrıca bu kovid benim penisimi de etkikesi çok çabuk azıyorum
üremeye teşvik de var.