agnostisizm

korkunca aman allah korusun lafı ağızlarından umarsızca çıkan ama allah var mı dediğinde bilemeyiz diyen tipler. birkaç tane tanıdım aynen böylesiniz. bilmediğiniz şeyin sizi korumasını niye bekliyorsunuz onuda anlamış değilim. varsa bizide korusun işi şansa bırakmayalımcı bir tavır.

bilinemezcilik. metafiziğe dair hiç bir olgunun ispatı ya da reddinin olamayacağını savunan görüştür ; başka bir deyişle, bilinebilir olanların, sadece duyumlar yardımıyla deneylenebilen ve gözlemlenebilenler olduğunu, duyumlarımızın tespit edemediklerinin bilinemeyeceğini savunan düşünce. ampirizm'in bi tık yumuşakçası.

genel olarak inanç silsilesi;

-teizm
-deizm
-agnostisizm
-ateizm

diye bir sıralamada sunulmaya çalışılır ve ateizme yakın gibi tutulur. halbuki, agnostisizm tanımı gereği 'bilinmezcilik'tir. bana kalırsa, örneğin teist biri de agnostik olabilir zira tanrının varlığı bilinebilecek bir şey değil, inanılacak bir şeydir.
din sistemi "inanç" üzerine kuruludur, "bilinme" üzerine değil. agnostiklik de bir inanç durumu değil realite durumudur.

agnostisizm sadece tanrı var ya da yoktur demez, ek olarak olup olmaması beni ilgilendirmez ben yokmuş gibi yaşarım da der. agnostisizm tam ortada değildir, ateizme yakındır.

var mı yok mu var mı yok mu var mı yok mu var mı yok mu var mı yok mu amaaaaannnn

bilinmezcilik

"hiçbir şeyin varlığını bilemeyeceğini ileri süren öğretidir. felsefi bir yaklaşımdır.
bilimin denetiminden yoksun insan düşüncesinin düştüğü büyük yanılgılara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. ilk tepkiyi yunan antikçağ bilgicilerinden duyumcu sofistler vermiştir. onlara göre bilgi duyuların sonucudur ve duyular dışında bilgi edinemez ve herkes için geçerli bilgi olamaz"

tanrının varlığına yönelik kuşkuları da ortaya koymuştur. doğrudan tanrıyı reddetmiyor, ancak onu bilmenin mümkün olmadığını ileri sürüyor. tanrı varlığı ve yokluğu yargısında kesin hüküm yok. bu konuda tamamen kuşkucu bir yaklaşım.

felsefede, agnostik akımının öncüsü
descartes tir. düşünüyorum öyleyse varım sözü ile insan bilincinin yalnız kendisini algılayabileceğini ileri sürmüştür. bu göz yanılgısı da olabilir gerçeklikte. bu anlayışa göre bilmediğini bilmek gerekir.

kuşkularla soru soran bir yaklaşım din değildir.

agnostisizm; ilahi veya doğaüstü varlıkların bilinmediğini, bilimsel olarak ispatlanamadığı ve gözlemlenemediğini, bu yüzden bilinemez olduğunu savunan felsefi fikir akımıdır.

hem dinci yobazlar hem de ateist yobazlar tarafından saldırıya uğrayan,akıllarınca dalga geçtikleri kutlu dava. akla ve mantığa en uygun yönelim dememe gerek yok sanırım. basit mantıkla olmayan bir şeyin yokluğunu zaten kanıtlayamazsın çünkü zaten yoktur. işin özü inançtır. bu kapsamda ateistler de esasen bir inanca sahiptir. herhangi bir dine inananlar ve inandıkları tanrının varlığını ispat yoluna girişenler için de durum pek farklı değil. çünkü dinlerin bahsettiği bir tanrı mantıklı durmuyor. onu ortaya koyman gerekir. mucizedir ya da her şeyin başıdır,her şeyin sebebidir,her şeyin üstündedir demek de absürd.
sözün özü agnostisizm iyidir oğlum. vardır yoktur ne bilelim anasını satayım. bunun bir de artık benim de benimsediğim bir üst boyutu var : varsa da bana ne yoksa da bana ne!
umursamaz agnostisizm diyorum buna. literatüre geçsin lütfen.

hem monoteist dindarları hem ateistleri tek çatı altında toplayabilmiş doğruculuktur. kelime kökeni bilinmezcilik olduğu için gelişmemiş toplumlarda alay konusudur. lakin olgunun bilinmiyor oluşu, mutlak doğruya olan erişememezlikten kaynaklıdır.
agnostisizm insan merkezli bir tanrıdan ziyade, her şeye hakim bir gücün varlığını kovalar. aslında hikaye basit. sağ kolunuzu yere paralel şekilde omzunuz seviyesine kaldırın. parmak ucunuzdan, diğer omzunuzun bittiği yere kadar olan kısım 1 metre. bildiğimiz en geniş şey 10²⁷* metreyken en küçüğü ise 10¯³⁴* metre boyunda. biz bu genişlikte, kendi imkanlarımızla belli bi noktaya kadar erişebilirken, erişemediğimiz mesafeler hakkında da yaklaşık bi tahminde bulunabiliyoruz. bizim bu küçük başarımızın yanında, her uzunluğu ve her zamanı tahmin/kontrol eden, tasarlayan veya yöneten bir üst akılın olması da korkunç bi fikir olarak gözükmüyor. james webb uzay teleskobunun bazı insanları 'fazladan' heyecanlandırmasının sebebi de bu aslında. büyük patlamanın ilk kalıntılarına baktığımızda, nah yapan tanrı görürsek şaşırmayacaklardır. simülasyon teorisinin popüler olması da bundan kaynaklı. 2 galaksinin x zaman sonra birleşeceğini öngören şu varlıktan daha kudretli bir varlığın olması gayet mümkün.

einstein bugün yaşasaydı simülasyon teorisinin en ciddi fanboyu olurdu. nitekim agnostisizmi de zamanında en iyi şekilde o özetlemiştir.

utangaç ateizm

bilinemezciliktir. tanrının var olup olmadığını bilemeyiz der. haklılık payı yüksektir şahsi kanaatimce. bilemeyiz. bilmiyoruz... tanrı - varsa eğer - sessizliğini korumak konusunda ısrarlı. yaklaşık 1500 yıldır haber alamadık kendisinden.

son zamanlarda en mantıklı yol olduğu iddia edilen felsefi akım. bana göre en mantıklısı değil. "tanrı nedir" sorusuna bile net cevap veremeyen dolayısıyla neye şüphe duyduğunu tam bilmeyenlerin görüşüdür.

argoda : hem ayranım dökülmesin hem tatsız olaylar yaşanmasıncılarin benimsediği ödev.

temel inanç şudur: onun varlığını bilemiyorum ama yokluğunu da kanıtlayamıyorum, o halde bu konuyu tartışmak anlamsız.

bilinmezcilik manasına gelir. tanrının, herhangi bir dinin varlığı ve gerçekliği bilinemez ve insan aklını aşar agnostisizme göre. ateistlere göre daha tutarlı olduklarını söylemek mümkün bence.
çünkü, ateistler gibi tümden inkar edip, kestirip atmıyorlar.

olaylara şüpheci bir yaklaşımı olduğunu düşündüğüm akım. ne reddediyor ne kabul ediyor. tam ortada gayet iyi. evet.

georges politzer'in dünyayı materyalizm ve idealizm şeklinde ikiye ayırdığı 'felsefenin temel ilkeleri' adlı kitabında 'utangaç materyalistler olarak isimlendirdiği kimselerin felsefi düşünceleri.

de a partisi gibi saçma sapan bişeydir. ya delikanlı gibi ateist olun ya da hangi dine mensupsan git gereğini yerine getir.

benim de şimdilik mantıklı bulduğum felsefi görüştür.agnostisizm, türkçe'ye direkt çevrilirse bilinemezcilik demektir.genel olarak, tanrı gibi metafizik varlıkların varlığının ya da yokluğunun kanıtlanamaya cağını iddia eder.ancak gördüğüm kadarıyla bu kelimeyi herkes farklı tanımlıyor.kimi bilimsel olarak kanıtlayamayız diyor, kimi varlığından emin olamayız diyor, kimi bilemeyiz diyor.zaten bilim, kanıt, bilgi gibi kavramlar bile kişilere ve çağlara göre değişiyor.bilgi ve varlık felsefesi içinde bu kavramlarla ilgili birçok yaklaşım var.mesela insan algılarına hiçbir şekilde güvenmeyen hatta kendi varlığından bile şüphe eden bir radikal şüpheci için kanıtın ve bilmenin anlamı çok farklı olacaktır.

agnostiklerin temel argümanlarından biri, insan algılarının ve aklının tanrı gibi varlıkların olup olmadığı hakkında kesin yargılara varamayacak kadar sınırlı olduğudur.mesela her sesi işitemiyoruz, birçok şeyi göremiyoruz, birçok dış uyaranı algılayamıyoruz.sonsuzluk, sınırlılık, hiçlik, başlangıç, son gibi kavramları hayal bile edemiyoruz.

mesela uç bir örnek verirsek, tanrı bizzat bizimle iletişime geçse, mucizeler gösterse bile bunları tanrının yaptığından emin olamayız; bunları başka bir varlık yapmış da olabilir ve ya bunun bizim şimdilik bilemediğimiz basit bir açıklaması olabilir.aynı şekilde, tanrının insanlara bir kitap gönderdiğini düşünelim.bu kitap, tanrının gerçekte ne olduğuyla ilgili bize bilgi veremez.o, bu kitabı bizim anlayacağımız şekilde bize sunmuştur.zaten kendini olduğu gibi anlatsa buna bizim kapasitemiz yetmeyecektir.hatta bu kitabı bize gönderenin tanrı olup olmadığınï da bilemeyiz.bu, bizden bir seviye daha üstün bir varlığın bize oyunu olabilir.daha uç bir örnek verirsem, birgün bizi yaratan bir tanrıyı bir şekilde kanıtlayabilsek bile bu tanrının tek, yaratılmamış ve her şeyin başlatıcısı olan bir tanrı olduğundan emin olamayız.yani bu sefer de insanî bir akıl yürütmeyle onunda öncesini sorgulayacağız.

agnostisizmin tanımına dönersek, bence bir agnostik; aynı zamanda ateist, deist hatta bir teist olabilir,çünkü agnostisizmin tanımında inançla ilgili bir şey söylenmez.bir insan, inancı olduğunu söyleyip aynı zamanda inancını bilimsel olarak kanıtlayamayacağını söyleyebilir.bir agnostik, zaman zaman ateizme yaklaşıp zaman zaman tanrı düşüncesine yaklaşabilir.örnek verirsem, bertrand russel, agnostik olduğunu söyler ama aynı zamanda ateisttir.

çok sevdiğim yazar, araştırmacı ve gazeteci lesley hazelton nın her konuşmasında kendını tanımlarken kullandığı inanç sistemi. özellikle sunni-şii çatışmasını anlattığı “peygamberden sonra” kitabını tavsiye ederim.