ömer hayyam

ömer hayyam için tarihteki ilk bilinen savaş karşıtı eylemci yakıştırması yapılmaktadır. hayyam, aynı zamanda dünya bilim tarihi için de önemli bir yerdedir. kırk yıl boyunca (1052–1092 yıllarında) sultan melik-şah'ın hizmetinde nişabur rasathanesinin müdürlüğünü yaptığı sırada yazdığı "el cebr" kitabında cebir ve matematik analizinde, seri ve diziler üzerinde önemli buluşları vardır. bu kitabın türkçe tercümesi hala yapılmamıştır. ilk defa ömer hayyam tarafından ortaya konulmasına rağmen bugün okullarda bu formül hayyam'dan 500 yıl sonra yaşayan newton'un (1642–1727) adına izafeten " newton formülü " veya " binom formülü ", diğeri ise pascal'ın (1628–1662) adına izafeten " pascal üçgeni " veya " aritmetik üçgen " adıyla öğretilmektedir. ömer hayyam'ın xı. yüzyıldayken çözümünü gerçekleştirdiği üçüncü derece denklemlerini avrupa ancak 16. yüzyılda çözebilmiştir.

kendisi hasan sabbah'ın yakın arkadaşlarındandır.

güzeller bayram günü süslenir.
seninse bayramı süsler yüzün *

sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:
iki başımız var, bir tek bedenimiz.
ne kadar dönersem döneyim çevrende:
er geç baş başa verecek değil miyiz?

gam çektiğimiz bu devran değişir.
gündüz gece olmaz, nice kervan değişir.
pek öyle güvenme,
insan dediğin,
renkten renge girer,
giydiği kaftan değişir.*

harbi hayalet sağlam gariban.

asıl adı gıyaseddin ebu’l- feth ömer ibni ibrahim nişaburi olarak bilinen ömer hayyam bir matematikçi,astronom,tarihçi,filozof ve şairdir. selçuklu imparatorluğunun başkenti nişabur’da doğmuştur. bir gökbilimci olarak celali takvimini tasarlatmıştır. aynı zamanda pers takviminin de temellerini celali takvimi ile hazırlamıştır. şairliğiyle daha çok bildiğimiz ömer hayyam rubaileri ile ünlüdür. nevruzname, rubâ’iyyat, risâle fi’l- vücud gibi birçok eseri bulunmaktadır. rubailerinin en eski çevirisi muallim fevzi’ye aittir. izninizle sevdiklerimden birini de şöyle eklemek istiyorum:

rindlerin yolunda kendini unut;
namazın,orucun kökünü kurut;
öğütlerin iyisini hayyam’dan işit;
şarap iç, yol kesme, yoksulları tut

ömer hayyam, orta çağ'daki büyük selçuklu devleti zamanında yaşamış iranlı bir filozoftur; aynı zamanda islam'ın altın çağı'nın ünlü matematikçi, tarihçi ve şairlerindendir. şiirlerinde arabın dini islam'ı ve dinci yobazları kevgire çeviren özgür ruhlu birisidir. ömer hayyam, edebiyatta rubaileriyle meşhurdur.
ilgili linkler:
1) muhendisbeyinler.net/omer-h...
2) dogafilozofu.com/bilinmeyen...
3) turkedebiyati.org/omer-hayyam/
iranlı düşünür ve matematikçi ömer hayyam
ömer hayyam'ın her çağda geçerliliğini koruyan, şiiri okuyana öğüt veren ve bedevi yobazlara fena giydirdiği ünlü bir şiiri

rubailerine bayılmakta olduğum birey kişisi. şarapa olan yoğun sevgisi nedeni ile rubailerinin çoğunda da bunu görebilmekteyiz. zaman zaman dine dair sorgulamalar içeren rubaileri de bulunmakta. podcast programımda 2 bölüm ayırmıştım rubailerine dair. aklıma geldikçe okurum. hatta bir rubai bırakmak isterdim fakat şuan kitap yakınımda değil üşeniyorum. ancak bende bulunan kitapta 300 yahut 400 civarında rubaisi bulunmaktaydı. o kitaptan okuduğuma göre dünyanın bazı yerlerinde khayyam club adı altında restoran tarzı yerler mi ne varmış, belki bilgisi olanlar vardır buna dair, çokça ilgimi çekmişti bu durum.

yıldızları izlemiş elde kadeh, akılda sevgili ve demiş ki sevdiğine:
"güzeller bayram günü süslenir
seninse bayramları süsler yüzün."
derindir, felsefidir, doğrudur, estetiktir.
kendinden yüzyıllar sonrasını çeşitli yönlerden etkilemiştir.
sarhoştu ama sallanmazdı vesselam.

ideolojisini tam olarak bir türlü anlayamadığım nadir insanlardan. ama rubaileri sarıyor.

binom açılımı ve katsayıları bulan ünlü bilim adamıdır.

“yolumun üstünde bir tuzak kurdun,
birde diyorsun ki: yürü iznim var.
cihanda kudretin her şeye hakim,
beni yürüten sen,
adım günahkar ..”

iran edebiyatının yetiştirdiği büyük şairlerden. ayrıca pek çok farklı disiplinde rüştünü ispatlamış polimat yani hezarfen.

komlpe insan. her yönüyle kendini geliştirmiş nadir yeteneklerden birisi. bulunduğu dönemin yanlışlarına karşı duruş sergilemiş ve bunu şiirlerinde açıkça belirtmiştir.

onu da içinde yaşadığı toplumun yobazlığı bezdirmiş olmalı ki adam feci dissler atmış şiirleriyle.

büyük yetenek, matematik, geometri astronomi, edebiyat, tarih ne ararsan var adamda.

ömer hayyam kadar bilge bir adam daha yok. içerisinde bulunduğumuz zamanda daha fazla böyle insanlara ihtiyacımız var.

dörtlükler
s.135

ırmaklarından şarap akacak diyorsun.
cenneti ala meyhane midir?