ikizler paradoksu
özel göreliliğe göre paradoks olmayan ve zamanın gözlemciye göre değiştiğini gösteren düşünce deneyi.
görelilikte, referans sistemi kavramı önemlidir. referans sistemleri eylemli ya da eylemsiz olabilir.
***
eylemsiz referans sistemini, newton'ın 1. yasası ile tanımlamak mümkündür. fakat önce 2. yasayı kısaca hatırlayalım.
2. yasa f = m.a olarak özetlenebilir. yani bir cisim üzerine uygulanan kuvvet, cismin kütlesi ile, hareket ederken sahip olduğu ivmenin çarpımına eşittir. cisme etkiyen kuvvet 0 oldukça (f = 0) formül gereği cismin ivmesi de sıfır demektir. zira kütlesi sıfır olamaz. bunun anlamı; eğer cisim duruyorsa, üzerine bir kuvvet etkimedikçe durmaya, hareket ediyorsa da hareket etmeye devam edecek demektir ve bu hareketin hızı, ivme 0 olduğundan, sabit olacaktır. bu da zaten bizi 1. yasaya götürür.
özel görelilikteki tüm referans sistemleri eylemsizdir.
eylemli referans sistemi, ivmeli hareket eden sistemdir. genel görelilikte eylemli sistemler de bulunur.
***
gelelim paradoks olmayan paradoksumuza.
ali ve ayşe adlı ikizlerimiz var. ali'yi ışık hızının %99'u ile uzaya gönderelim. kardeşi dünyada kalsın. ali uzayda bu hızla 7 sene dolaşıp döndüğünde, kardeşi ayşe, ali'ye göre 50 yıl yaşlanmış olur.
önce işe ayşe'nin, yani dünyada kalan kardeşin gözünden bakalım. ona göre ali, kendisinden hızlı bir şekilde uzaklaşmıştır. şimdi ali'nin gözünden düşünelim. ona göre de ayşe, kendisinden yüksek bir hızla uzaklaşmış gibi görünmektedir. yani hangi kardeşin gözünden, daha doğrusu hangi referans sisteminden olaya baktığınız önemlidir. paradoksal durum bu noktada ortaya çıkar. zira hangi kardeşin gözünden baktığınıza bağlı olarak, yaşlanma durumunun da değişeceğini düşünebilirsiniz.
***
yukarıda bahsettiğim önemli bir nokta vardı: ikizler paradoksu, özel görelilikle ilgili bir düşünce deneyidir ve özel görelilikte yalnızca eylemsiz referans sistemleri bulunur. bu paradoksu çözmek için, ali ve ayşe'nin bulunduğu sistemlerin, birbirine göre sabit hızla hareket eden referans sistemleri olduğunu düşünmemiz gerekir. dolayısıyla dünyada kalan ayşe'nin eylemsiz bir sistemde olduğunu düşünebiliriz.
ali ise ışık hızına yakın şekilde seyahat ettiğinden, onun bulunduğu sistem eylemsiz değildir. bu nedenle olaya, eylemsiz sistemdeki ayşe'nin gözünden bakmamız gerekir. ali, yüksek bir hızla seyahat ettiğinden, zaman onun için daha yavaş akacaktır. bu nedenle de ali daha yavaş yaşlanacaktır. ancak her iki kardeş, olaya kendi referans sistemi içinden baktığından, iki taraf da yaşadıkları her şeyi normal zamanlı yaşadıklarını algılayacaktır. yani 2 kardeşin gözünden de kendileri için zaman, aynı şekilde geçmiştir.
görelilikte, referans sistemi kavramı önemlidir. referans sistemleri eylemli ya da eylemsiz olabilir.
***
eylemsiz referans sistemini, newton'ın 1. yasası ile tanımlamak mümkündür. fakat önce 2. yasayı kısaca hatırlayalım.
2. yasa f = m.a olarak özetlenebilir. yani bir cisim üzerine uygulanan kuvvet, cismin kütlesi ile, hareket ederken sahip olduğu ivmenin çarpımına eşittir. cisme etkiyen kuvvet 0 oldukça (f = 0) formül gereği cismin ivmesi de sıfır demektir. zira kütlesi sıfır olamaz. bunun anlamı; eğer cisim duruyorsa, üzerine bir kuvvet etkimedikçe durmaya, hareket ediyorsa da hareket etmeye devam edecek demektir ve bu hareketin hızı, ivme 0 olduğundan, sabit olacaktır. bu da zaten bizi 1. yasaya götürür.
özel görelilikteki tüm referans sistemleri eylemsizdir.
eylemli referans sistemi, ivmeli hareket eden sistemdir. genel görelilikte eylemli sistemler de bulunur.
***
gelelim paradoks olmayan paradoksumuza.
ali ve ayşe adlı ikizlerimiz var. ali'yi ışık hızının %99'u ile uzaya gönderelim. kardeşi dünyada kalsın. ali uzayda bu hızla 7 sene dolaşıp döndüğünde, kardeşi ayşe, ali'ye göre 50 yıl yaşlanmış olur.
önce işe ayşe'nin, yani dünyada kalan kardeşin gözünden bakalım. ona göre ali, kendisinden hızlı bir şekilde uzaklaşmıştır. şimdi ali'nin gözünden düşünelim. ona göre de ayşe, kendisinden yüksek bir hızla uzaklaşmış gibi görünmektedir. yani hangi kardeşin gözünden, daha doğrusu hangi referans sisteminden olaya baktığınız önemlidir. paradoksal durum bu noktada ortaya çıkar. zira hangi kardeşin gözünden baktığınıza bağlı olarak, yaşlanma durumunun da değişeceğini düşünebilirsiniz.
***
yukarıda bahsettiğim önemli bir nokta vardı: ikizler paradoksu, özel görelilikle ilgili bir düşünce deneyidir ve özel görelilikte yalnızca eylemsiz referans sistemleri bulunur. bu paradoksu çözmek için, ali ve ayşe'nin bulunduğu sistemlerin, birbirine göre sabit hızla hareket eden referans sistemleri olduğunu düşünmemiz gerekir. dolayısıyla dünyada kalan ayşe'nin eylemsiz bir sistemde olduğunu düşünebiliriz.
ali ise ışık hızına yakın şekilde seyahat ettiğinden, onun bulunduğu sistem eylemsiz değildir. bu nedenle olaya, eylemsiz sistemdeki ayşe'nin gözünden bakmamız gerekir. ali, yüksek bir hızla seyahat ettiğinden, zaman onun için daha yavaş akacaktır. bu nedenle de ali daha yavaş yaşlanacaktır. ancak her iki kardeş, olaya kendi referans sistemi içinden baktığından, iki taraf da yaşadıkları her şeyi normal zamanlı yaşadıklarını algılayacaktır. yani 2 kardeşin gözünden de kendileri için zaman, aynı şekilde geçmiştir.
devamını gör...
sabah kedi olarak uyanılsa yapılacak ilk şey
mırlardım; kediler mırlarken nasıl hissediyorlar, o mırrr sesi tam olarak nerelerinden çıkıyor merak ediyorum.
devamını gör...
abdullah cömert
antakya'da gerçekleşen gezi eyleminde başına isabet eden gaz fişeği ile yitirdiğimiz gezi şehidimiz.
katili, polis ahmet kuş iyi hal indirimi alarak 3 yıl sonra(!) 13 yıl hapis cezasına mahkum edildi. abdullah'ın annesi oğlunu hala camda bekliyor.
katili, polis ahmet kuş iyi hal indirimi alarak 3 yıl sonra(!) 13 yıl hapis cezasına mahkum edildi. abdullah'ın annesi oğlunu hala camda bekliyor.
devamını gör...
toska
rusça bir sözcüktür. her şey normalken hiç sorun yokken, nedensiz yere hissedilen üzüntü, burukluk, ruh sızısı anlamına gelmektedir.
-zaman zaman yaşadığımız ve nedenini bilemediğimiz durumdur aslında. ne kadar ruhumuz yorulduysa o kadar korkar olduk mutlu olmaya.
-zaman zaman yaşadığımız ve nedenini bilemediğimiz durumdur aslında. ne kadar ruhumuz yorulduysa o kadar korkar olduk mutlu olmaya.
devamını gör...
paralel evrende bugün
kamu spotu.
her yıl yaklaşık üç bin civarı insan; gelişen teknolojiyle birlikte uzay turu yapabilmek uğruna, uzay çöplerinden kaynaklı yaralanma ve ölümlere maruz kalıyor. yaralanma ve ölümleri azaltmak sizin elinizde.
siz de ışınlanmayı tercih edin, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyun!
her yıl yaklaşık üç bin civarı insan; gelişen teknolojiyle birlikte uzay turu yapabilmek uğruna, uzay çöplerinden kaynaklı yaralanma ve ölümlere maruz kalıyor. yaralanma ve ölümleri azaltmak sizin elinizde.
siz de ışınlanmayı tercih edin, kendinizi ve sevdiklerinizi koruyun!
devamını gör...
4 ocak 2021 alkollü içeceklere ötv zammı
hazır gündem yoğun ilken çaktırmadan tüm alkollü içeceklere %17.08 zam gelmiş bulunmaktadır.
unutmayınız ki; içki bütün kötülüklerin anasıdır ve sizi yavaş yavaş öldürür. işte bu nedenle iktidardaki haramiler , soyup soğana çevirmenlik camianın sağlıklı kalabilmesi adına elinden geleni yapmaktadır. twitter.com/vaziyetcomtr/st...
unutmayınız ki; içki bütün kötülüklerin anasıdır ve sizi yavaş yavaş öldürür. işte bu nedenle iktidardaki haramiler , soyup soğana çevirmenlik camianın sağlıklı kalabilmesi adına elinden geleni yapmaktadır. twitter.com/vaziyetcomtr/st...
devamını gör...
izmir'in en yaşanılası yeri
karşıyaka ve alsancak.
devamını gör...
durumumuz yoktu sevisemedik'in sözlüğe veda etmesi
uzun zamandır burada aranızdayım; kimi zaman eğlendik, kimi zaman hüzünlendik, kimi zaman ise öpüşüp seviştik. iyi ya da kötü zamanlarımız oldu ve biz her zaman birbirimize destek olduk, yoldaş olduk, fuck buddy olduk. her şey gibi bu güzel ve seksi anların da bir sonu vardı, bunu hepimiz biliyorduk ve o an geldi.. ben her zaman içinizde, en derin yerinizde olduğumu bilerek gidiyorum yani üzülmüyorum, sizler de üzülmeyin.
kimi sevinecek ve konfetiler patlatacak; kimi de üzülecek ve ağlamaktan gözleri moraracak ama unutmayın ki dys elbet bir gün buraya tekrar adımını atacak.
sizi birbirinize, sözlüğü ise fantezili gecelere emanet ediyorum.. elveda.
kimi sevinecek ve konfetiler patlatacak; kimi de üzülecek ve ağlamaktan gözleri moraracak ama unutmayın ki dys elbet bir gün buraya tekrar adımını atacak.
sizi birbirinize, sözlüğü ise fantezili gecelere emanet ediyorum.. elveda.
devamını gör...
normal sözlük yazarlarının karalama defteri
iyisini, en iyisini hak ediyorsun;
çünkü bu berbat dünyada kendine karşı dürüst olan birkaç kişiden birisin ve gerçekten önemli olan tek şey de bu.
frida kahlo
çünkü bu berbat dünyada kendine karşı dürüst olan birkaç kişiden birisin ve gerçekten önemli olan tek şey de bu.
frida kahlo
devamını gör...
günaydın sözlük
günaydın sözlük, günaydın diğerleri, günaydın ses ver kadını.
havanın serin tarafından yakaladım, kedi beni sakin tarafımdan yakaladı, ona mama bana çay seremonisi tamam, yokluk aşina, yokluğun çok fena, size hayırlı günler, bana pazartesi.
ıstırttırayım mı sizi çok vahşi koruma kedime?
havanın serin tarafından yakaladım, kedi beni sakin tarafımdan yakaladı, ona mama bana çay seremonisi tamam, yokluk aşina, yokluğun çok fena, size hayırlı günler, bana pazartesi.
ıstırttırayım mı sizi çok vahşi koruma kedime?
devamını gör...
özdemir erdoğan'ın zeki müren'le ilgili açıklamaları
bin tane sözüm ona sanatçıyı toplasan bir zeki müren etmiyor hala. adamın ölümünden sonra bile bu kadar çok sevilmesi birilerine batmış olsa gerek. ozdemir erdoğanı severdim ama benim için bitmiştir. cunku benim için sanatçının sadece müziği değil kişiliği de çok önemlidir. saygı duymayı bilmeyene saygı duymuyorum. bir insanın cinsel kimliği ölümünden bilmem kaç yıl sonra bile dert oluyor bu millete. erkek çocuklara zeki müren travma yaratmadı aksine bu toplumun yetiştirdiği toksik maskülen erkekler kadınıyla, erkeğiyle hepimizi mahvetti.
devamını gör...
midye yiyeceğinize pil kemirin
siz ne diyorsunuz vedat bey? midyenin içinde uranyum olsa yine emüklerim.
devamını gör...
saniyelik salaklıklar
aklıma geldikçe yazarım buraya anılarımı.
6-7 sene önce annemin iş yerinden arkadaşları misafirliğe geldi. arkadaşlarından birinin 26 yaşında oğlu varmış evlenmek istiyormuş, uygun biri var mı diye soruyor diğer kadınlara fotoğrafını gösteriyor, ben de baktım. annem, ablamın 24 yaşında kızı var sorayım tanışırlar belki dedi. o kız da o kadar güzel ki buğday tenli açık mavi gözlü, elif aksu'ya benziyor boyu posu aynı. her gördüğümde hayran hayran bakardım. boş bulunup eda ablama bunu mu yakıştırdın anne dedim, oğlanın annesi duydu yüzünü ekşitti kafasını çevirdi, annem de beni dürtüyor.* çok utanmıştım, kadın ağzını açmadı o lafımdan sonra. eda şu an rus-tatar bir adamla evli, aşırı sevimli çekik gözlü kızları var ısırarak seviyorum, tanışsalar onu sevemeyecektim iyi yönünden bakıp vicdanımı rahatlatıyorum.*
6-7 sene önce annemin iş yerinden arkadaşları misafirliğe geldi. arkadaşlarından birinin 26 yaşında oğlu varmış evlenmek istiyormuş, uygun biri var mı diye soruyor diğer kadınlara fotoğrafını gösteriyor, ben de baktım. annem, ablamın 24 yaşında kızı var sorayım tanışırlar belki dedi. o kız da o kadar güzel ki buğday tenli açık mavi gözlü, elif aksu'ya benziyor boyu posu aynı. her gördüğümde hayran hayran bakardım. boş bulunup eda ablama bunu mu yakıştırdın anne dedim, oğlanın annesi duydu yüzünü ekşitti kafasını çevirdi, annem de beni dürtüyor.* çok utanmıştım, kadın ağzını açmadı o lafımdan sonra. eda şu an rus-tatar bir adamla evli, aşırı sevimli çekik gözlü kızları var ısırarak seviyorum, tanışsalar onu sevemeyecektim iyi yönünden bakıp vicdanımı rahatlatıyorum.*
devamını gör...
lucifer (yazar)
yahu ne kadar takvimi dolu bir yazarsın. biliyorum gece hayatın çok neşeli geçiyordur ama gel artık.
devamını gör...
çok iyi yalan söylemek
sağlam hafıza, üstün bir zeka ve şiddetli karaktersizlik gerektirir.
devamını gör...
kalp gözü
niyâzî-i mısrî'nin;
''bugün âmâ olan yarın dahi âmâ olur elbet
açagör cân gözün kim bî-basar nâdânı neylerler?'' , yâni, ''bugününü kör geçirenin yarını dahi körlük içinde geçer elbette. hele sen can gözünü açmaya bak! yoksa göremeyen câhili kim ne yapsın?'' sözleriyle değer verdiği, âriflere mahsus bir özelliktir.
''bugün âmâ olan yarın dahi âmâ olur elbet
açagör cân gözün kim bî-basar nâdânı neylerler?'' , yâni, ''bugününü kör geçirenin yarını dahi körlük içinde geçer elbette. hele sen can gözünü açmaya bak! yoksa göremeyen câhili kim ne yapsın?'' sözleriyle değer verdiği, âriflere mahsus bir özelliktir.
devamını gör...
sakar şakir filmindeki bekçi
şu an hayatta olmayan ve gerçek ismi ihsan bilsev olan sinema oyuncusudur. bundan başka çöpçüler kralı filminde gazino patronu yardımcısı ve 15 sene sonra da mahallenin muhtarları dizisinde de trenci haydar bey olarak karşımıza çıkmıştır.
devamını gör...
tipsiz erkeği yakışıklı gösterecek bir şey
şey denen şeyi ayrı yazması.
devamını gör...

