m teorisi
evrenin tüm sırlarını açığa kavuşturması beklenen sicim teorisi adlı teorinin, birbirinden farklı 5 versiyonunun ortaya çıkmasından sonra, teorik fizikçi edward witten tarafından önerilen ve bu 5 versiyonu kendi bünyesinde birleştiren teori.
m harfi genellikle "membrane" yani zar anlamında kullanılsa da, teorik fizikçiler bu m'yi zaman zaman "magic"*, "mother"*, "mystery"* gibi çok farklı şekillerde de kullanırlar. zira bunu "tüm teorilerin anası olan bir teori" yahut "evrenin sihri/gizemi" gibi değerlendirirler. teorinin tamamlanması ve ispatlanması durumunda, evrende oluşumunu açıklayamadığımız hiçbir şeyin kalmayacağı tahmin edilir.
***
macera 1990'larda başladı. teorik fizikçiler, büyük patlama'dan bugüne kadar geçen sürenin dört başı mamur bir şekilde açıklanmasından, biz dahil etrafımızdaki her şeyi oluşturan tüm parçacıkların nasıl ortaya çıktığına ve farklılaştığına kadar en ince detayları açıklayabilecek bir teorinin peşine düştüler. sicim teorisi gibi bir isimle karşımıza çıkan ve her şeyin teorisi adıyla nihayete ermesi beklenen bu teorilerin, birbirinden bağımsız 5 tane adayı ortaya çıkınca durum biraz karışık bir hâl almaya başladı. zira bunların hepsi de matematiksel olarak mümkün görünüyordu.
tabii ki bunların hepsi birbirinden tamamen kopuk teoriler değildi. örneğin sicim kavramı hepsinde ortaktı. etrafımızdaki her şey, gözle görebildiğimiz tüm madde, bu sicimlerin farklı titreşimleri nedeniyle ortaya çıkan farklı parçacıklardan oluşuyordu. üstelik teorilerin hepsi de en az 10 boyutun varlığını gerekli bulmak konusunda birbiriyle hemfikirdi.
tip 1, tip 2a, tip 2b, so(32) heterotik ve e8xe8 heterotik adı verilen birbirinden farklı bu 5 çeşit teorinin başka ortak noktaları olabilir miydi ya da eğer bunlardan 4'ü hatalıysa, doğru olan 5. hangisiydi?
1995'te edward witten bir konferans sırasında cesurca bir fikir attı ortaya: bu teorilerden birkaçı yanlış olmak ya da sadece biri doğru olmak zorunda değildi. bunların hepsi birden doğru olabilirdi. aralarında düalite ya da simetri gibi bazı ilişkiler olması muhtemeldi ve belki de teorilerden bir tanesini alıp bu ilişkilerin derecesi üzerinde oynama yaptığınızda bir diğer teoriyi elde edebilirdiniz. yani biri diğerinin daha zayıf bir versiyonu olabilirdi. m-teorisi fikri böylece doğmuş oldu ve tüm sicim kuramlarını tek başlıkta topladı.
m-teorisine göre evrende 10 değil 11 boyut olmalıydı. üstelik sicimler de yerlerini n boyutlu zarlara bırakmıştı. n'den kastımız 0, 1, 2... gibi tam sayılardı*.
***
m-teorisi henüz pek de elle tutulur bir şey kanıtlamış değil. herhangi bir şekilde yanlışlanmış da değil, doğrulanmış da... eğer bir gün tamamlanması mümkün olursa, o zaman insanlık büyük ihtimalle, çok uzun süredir yanıt arayan bazı fiziksel sorulardan da kurtulmuş olacak.
m harfi genellikle "membrane" yani zar anlamında kullanılsa da, teorik fizikçiler bu m'yi zaman zaman "magic"*, "mother"*, "mystery"* gibi çok farklı şekillerde de kullanırlar. zira bunu "tüm teorilerin anası olan bir teori" yahut "evrenin sihri/gizemi" gibi değerlendirirler. teorinin tamamlanması ve ispatlanması durumunda, evrende oluşumunu açıklayamadığımız hiçbir şeyin kalmayacağı tahmin edilir.
***
macera 1990'larda başladı. teorik fizikçiler, büyük patlama'dan bugüne kadar geçen sürenin dört başı mamur bir şekilde açıklanmasından, biz dahil etrafımızdaki her şeyi oluşturan tüm parçacıkların nasıl ortaya çıktığına ve farklılaştığına kadar en ince detayları açıklayabilecek bir teorinin peşine düştüler. sicim teorisi gibi bir isimle karşımıza çıkan ve her şeyin teorisi adıyla nihayete ermesi beklenen bu teorilerin, birbirinden bağımsız 5 tane adayı ortaya çıkınca durum biraz karışık bir hâl almaya başladı. zira bunların hepsi de matematiksel olarak mümkün görünüyordu.
tabii ki bunların hepsi birbirinden tamamen kopuk teoriler değildi. örneğin sicim kavramı hepsinde ortaktı. etrafımızdaki her şey, gözle görebildiğimiz tüm madde, bu sicimlerin farklı titreşimleri nedeniyle ortaya çıkan farklı parçacıklardan oluşuyordu. üstelik teorilerin hepsi de en az 10 boyutun varlığını gerekli bulmak konusunda birbiriyle hemfikirdi.
tip 1, tip 2a, tip 2b, so(32) heterotik ve e8xe8 heterotik adı verilen birbirinden farklı bu 5 çeşit teorinin başka ortak noktaları olabilir miydi ya da eğer bunlardan 4'ü hatalıysa, doğru olan 5. hangisiydi?
1995'te edward witten bir konferans sırasında cesurca bir fikir attı ortaya: bu teorilerden birkaçı yanlış olmak ya da sadece biri doğru olmak zorunda değildi. bunların hepsi birden doğru olabilirdi. aralarında düalite ya da simetri gibi bazı ilişkiler olması muhtemeldi ve belki de teorilerden bir tanesini alıp bu ilişkilerin derecesi üzerinde oynama yaptığınızda bir diğer teoriyi elde edebilirdiniz. yani biri diğerinin daha zayıf bir versiyonu olabilirdi. m-teorisi fikri böylece doğmuş oldu ve tüm sicim kuramlarını tek başlıkta topladı.
m-teorisine göre evrende 10 değil 11 boyut olmalıydı. üstelik sicimler de yerlerini n boyutlu zarlara bırakmıştı. n'den kastımız 0, 1, 2... gibi tam sayılardı*.
***
m-teorisi henüz pek de elle tutulur bir şey kanıtlamış değil. herhangi bir şekilde yanlışlanmış da değil, doğrulanmış da... eğer bir gün tamamlanması mümkün olursa, o zaman insanlık büyük ihtimalle, çok uzun süredir yanıt arayan bazı fiziksel sorulardan da kurtulmuş olacak.
devamını gör...
(tematik)
koç burcu
12 burcun ilki olan koç burcu zodyak’ın başında yer alır. 21 mart – 20 nisan tarihleri arasında doğanlar bu burca mensuptur.
--- alıntı ---
sembolü: koç
elementi: ateş
olumlu özellikleri: enerjik, cesaret verici, durdurulamaz, cesur, adanmış, kahraman, şefkatli
olumsuz özellikleri: kibirli, benmerkezci, buyurgan, inatçı, umursamaz, kıskanç
en sevdiği şeyler: rekabetçi oyunlar, rahat giysiler, yolculuk, tartışmak, kendini şaşırtıcı sözlü ve fiziksel kahramanlıklarla ifade etmek, liderlik, fiziksel güçlükler, spor
nefret ettiği şeyler: görmezden gelinmek, dar alanlar, kaybetmek, “hayır” kelimesi, hareketsizlik, gecikmeler
gizli tutkuları: bir numara olmak
güçlü yanları: cesur, kararlı, öz güvenli, coşkulu, iyimser, dürüst, tutkulu olmaları
zayıf yanları: sabırsız, dengesiz, çabuk öfkelenen, saldırgan olmaları
--- alıntı ---
--- alıntı ---
sembolü: koç
elementi: ateş
olumlu özellikleri: enerjik, cesaret verici, durdurulamaz, cesur, adanmış, kahraman, şefkatli
olumsuz özellikleri: kibirli, benmerkezci, buyurgan, inatçı, umursamaz, kıskanç
en sevdiği şeyler: rekabetçi oyunlar, rahat giysiler, yolculuk, tartışmak, kendini şaşırtıcı sözlü ve fiziksel kahramanlıklarla ifade etmek, liderlik, fiziksel güçlükler, spor
nefret ettiği şeyler: görmezden gelinmek, dar alanlar, kaybetmek, “hayır” kelimesi, hareketsizlik, gecikmeler
gizli tutkuları: bir numara olmak
güçlü yanları: cesur, kararlı, öz güvenli, coşkulu, iyimser, dürüst, tutkulu olmaları
zayıf yanları: sabırsız, dengesiz, çabuk öfkelenen, saldırgan olmaları
--- alıntı ---
devamını gör...
nilgün marmara
sen ne getirdin bana çocukluğundan?
şen kahkahalar ulumalar dona kalmalar mı?
üzüncün senin hangi çağrışımlara uzandı
benim eskil saatlerimde?
geçmişsiz ve geleceksiz suç sevinçleri,
deniz kıpırtılarınca yürek dalgalanmaları?
titreyerek uçurulan köpükten balonlar,
anlık aşkın tasarımlar mı?
nasıl bir ak konutun isteklendiricisi oldun
anılarıma düz baktıran
ah, ben pembe fistanımla kuşanırdım
dantelalı tafta yumuşaklıkla
savaşırdım kovmaya, çifte yetkeyi
hiçlemeye annemi ve uykuyu
öğle sonlarında ürkünç odaların!
diledin mi yanında tümden varolmayı an için
ve bir kaç sonrasında hiç yokmuşçasına
beklememeyi bir şey çevremdekilerin uyumundan başkaca?
yok böyle bir şey yok!
sunduğun sağaltımı kaçkın bir geçmiş,
sayrılık tutsağı bir gelecek duyumu bulanık,
sisi varlığının üzünç kanıtı bir vaktin
şimd'i_
beni bağışlayan sarsan
aşan bizleri mor birliktelik..
şen kahkahalar ulumalar dona kalmalar mı?
üzüncün senin hangi çağrışımlara uzandı
benim eskil saatlerimde?
geçmişsiz ve geleceksiz suç sevinçleri,
deniz kıpırtılarınca yürek dalgalanmaları?
titreyerek uçurulan köpükten balonlar,
anlık aşkın tasarımlar mı?
nasıl bir ak konutun isteklendiricisi oldun
anılarıma düz baktıran
ah, ben pembe fistanımla kuşanırdım
dantelalı tafta yumuşaklıkla
savaşırdım kovmaya, çifte yetkeyi
hiçlemeye annemi ve uykuyu
öğle sonlarında ürkünç odaların!
diledin mi yanında tümden varolmayı an için
ve bir kaç sonrasında hiç yokmuşçasına
beklememeyi bir şey çevremdekilerin uyumundan başkaca?
yok böyle bir şey yok!
sunduğun sağaltımı kaçkın bir geçmiş,
sayrılık tutsağı bir gelecek duyumu bulanık,
sisi varlığının üzünç kanıtı bir vaktin
şimd'i_
beni bağışlayan sarsan
aşan bizleri mor birliktelik..
devamını gör...
hayatınızın mottosu olan sözler
1984'te gördüğüm bir cümle. okuduktan sonra aklımdan da hiç çıkmadı.
" akıllılık çoğunluğa bakılarak ölçülmez." işte bu yüzden çoğunluk ne derse desin sen hep kendi yolunda yürü yalnız olsan bile.
" akıllılık çoğunluğa bakılarak ölçülmez." işte bu yüzden çoğunluk ne derse desin sen hep kendi yolunda yürü yalnız olsan bile.
devamını gör...
bir kadının en çok hoşuna giden jest
5 dakika sesini duymak için aradım,
5 dakika seni görmeye geldim,
bunu görünce aklıma sen geldin o yüzden bunu sana aldım....
aslında öyle pahalı aman aman hediyeler sürprizler jestler beklemiyoruz. küçücük şeylerle dünyalar bizim oluyor farkında değilsiniz.
en büyük jestler; düşünülerek yapılan ufak ama anlamlı şeyler
5 dakika seni görmeye geldim,
bunu görünce aklıma sen geldin o yüzden bunu sana aldım....
aslında öyle pahalı aman aman hediyeler sürprizler jestler beklemiyoruz. küçücük şeylerle dünyalar bizim oluyor farkında değilsiniz.
en büyük jestler; düşünülerek yapılan ufak ama anlamlı şeyler
devamını gör...
profiline kendi fotoğrafını koyan sözlük yazarı
inadına profil koyasım geldi.
devamını gör...
toplu taşıma araçlarında kitap okumak
kitap saran bir noktadaysa eğer durağı kaçırmanıza sebep olabilecek durumdur aynı zamanda.
devamını gör...
normal sözlük'teki ciddi yazarlar
ben hangi gruba dahilim henüz çözemedim. ne çok ciddiyim ne de çok cıvıklıktan yanayım. ikisinin ortası olan bir grup varsa ben o grubun üyesiyim.
devamını gör...
sözlük yazarlarının sevdiği her şeyi bilmek zorunda olmamız
içler acısıdır.
sözlüğe yeni kaydoldum,bu kadar günde içim dışıma çıktı sevgili sözlükçüler.
inanın merak etmiyorum hangi sayıyı sevdiğinizi,kimliğinizi nasıl ezberlediğinizi,en sevdiğiniz çiçeği.
kitaplar,filmler,şarkılarla ilgili başlıklar en azından yeni şeyler öğretiyor lakin bu nedir?
sözlüğe yeni kaydoldum,bu kadar günde içim dışıma çıktı sevgili sözlükçüler.
inanın merak etmiyorum hangi sayıyı sevdiğinizi,kimliğinizi nasıl ezberlediğinizi,en sevdiğiniz çiçeği.
kitaplar,filmler,şarkılarla ilgili başlıklar en azından yeni şeyler öğretiyor lakin bu nedir?
devamını gör...
acaba sadece bana mı oluyor diye düşünülen şeyler
her gece yatmadan önce uçuk hayaller kurma ve içinde yaşama
devamını gör...
ayın karanlık yüzü
dillere yerleşmiş olan fakat aslında biraz yanlış kullanılan bir betimleme. aynı zamanda pink floyd'un bir şarkısının ismi olan "the dark side of the moon" cümlesinin türkçe karşılığı.
dünyadan baktığımızda, ayın göremediğimiz yüzü için kullanılır bu söz. belki doğrudan göremiyor oluşumuzun yahut eski zamanlarda teknolojik olarak oraya gidilmemiş olmasının getirdiği mecazi bir karanlık olma durumudur kastedilen. ancak gerçekte biz göremiyoruz diye o yüz karanlık değildir. bolca güneş alır.
bu nedenle "ayın arka yüzü" demek çok daha doğru bir ifadedir.
dünyadan baktığımızda, ayın göremediğimiz yüzü için kullanılır bu söz. belki doğrudan göremiyor oluşumuzun yahut eski zamanlarda teknolojik olarak oraya gidilmemiş olmasının getirdiği mecazi bir karanlık olma durumudur kastedilen. ancak gerçekte biz göremiyoruz diye o yüz karanlık değildir. bolca güneş alır.
bu nedenle "ayın arka yüzü" demek çok daha doğru bir ifadedir.
devamını gör...
selahattin demirtaş'ın pkk ile bağımız yok açıklaması
pablo escobar'ın "kokain değil, güllü lokum ihraç ediyoruz" demesi gibi bir şey.
devamını gör...
istanbul normalleşmeye hazır
koronavirüsle mücadele sürecinde istanbul'daki son duruma ilişkin bilgi veren istanbul il sağlık müdürü prof. dr. kemal memişoğlu, "süreç olarak şu anda iyi bir pozisyondayız. hasta sayılarımız minimilimize edilmiş durumda hastanelerde yoğun bakımlarımız ve hasta yoğunluğumuz azalmış durumda inşallah böyle devam eder. salgın süreci şunu gösterdi ki türkiye hem sağlık alt yapısında hem teknoloji insan gücü anlamında çok güçlü olduğunu dünyaya da gösterdi. türkiye şu ana kadar çok başarılı bir süreci sürdürmekte. salgın şu anda türkiye'de azalmaya başladı. tabi ki bitmedi yükselme ihtimali her zaman var. onun için tedbiri elden bırakmamamız lazım. insanların da hem ekonomik hem de uzun süreçli böyle kapamaların ve kısıtlamaların psikolojik baskısını yaşadığının da farkındayız" dedi
haber linki
devamını gör...
yüksek hızlı tren
alanında yüksek lisans yapmış trendir.
devamını gör...
geceye bir akp yalanı bırak
kimsenin inancına, hayat tarzına müdahale etmedik.
devamını gör...
ölüm
...hayal gücümün ulaşabildiği nokta itibarıyla, en son ve en üst düzeyde bir tür ölüm daha olduğunu düşünüyorum.
nasıl bir ölüm bu?
bu kainatı yok edecek olan ölümdür, esasında ölüm adını gerçekten hak eden de bu ölüm, o kendini gösterdiğinde bu adı telaffuz edecek kimse kalmayacak...
ölüm bir varmış bir yokmuş
nasıl bir ölüm bu?
bu kainatı yok edecek olan ölümdür, esasında ölüm adını gerçekten hak eden de bu ölüm, o kendini gösterdiğinde bu adı telaffuz edecek kimse kalmayacak...
ölüm bir varmış bir yokmuş
devamını gör...
normal sözlük’ün verdiği 1 günlük ceza
bu toplumun olumsuz bir yönü de alınganlıktır abi. yok değerlerime bunu dedi. yok benim hassas yanıma saldırdı. hemen savcılar göreve yönetim göreve. böyle şeyleri aşmak lazım. yazılan şey muhakkak yanlıştır belki çirkindir. . fakat kimse iplemese zaten unutulup gidecek. bu tür şeyleri gündeme taşıyan şey sizin tepkinizdir. tepki göstermezseniz zaten yazmazlar.
eminim yönetim de sözlüğün bilgi ve kültür ile dolup taşımasını istiyor. fakat malzeme bu.
benim sağım solum yok. tarafsızlıktan bertaraf olacak vatandaşım.
eğer burası bir görüşün ağırlıkta olduğu bir yer olursa zaten herkes gider.
eminim yönetim de sözlüğün bilgi ve kültür ile dolup taşımasını istiyor. fakat malzeme bu.
benim sağım solum yok. tarafsızlıktan bertaraf olacak vatandaşım.
eğer burası bir görüşün ağırlıkta olduğu bir yer olursa zaten herkes gider.
devamını gör...
iyi insanların ortak özellikleri
tolstoy'a sormuşlar:
"nasıl 'iyi insan' olunabilir?"
"önce, 'kötülük ve kötü insan' hususunda mutabık olmak lazım" demiş.
"peki, kötü insan nedir?"diye sormuşlar.
verdiği cevap sarsıcı:
''kendi mutluluğundan başka hedefi olmayan insan, en kötü insandır.''
"nasıl 'iyi insan' olunabilir?"
"önce, 'kötülük ve kötü insan' hususunda mutabık olmak lazım" demiş.
"peki, kötü insan nedir?"diye sormuşlar.
verdiği cevap sarsıcı:
''kendi mutluluğundan başka hedefi olmayan insan, en kötü insandır.''
devamını gör...

