konumuz demian. gizemli ve bilge demian. sanki tanrı'nın ta kendisidir. ya da şeytan'ın ta kendisi. aslında bakarsanız janus'tur o. ama kendi ifade ettiği bir tanrı vardır: abraxas (abraksas).

max demian, abraksas'ın bir sureti gibidir. iki yüzlüdür. melek ve şeytandır. zaten hermann hesse'de bu temaya çok fazla rastlıyoruz. şeytan ve tanrı, şeytansallık ve tanrısallık. ama burada dini bir atıf olsa da (kitaptaki kabil hikayesini hatırlayalım) aslında dinlerin üstünde bir şeyden bahseder. panteizmdir bu. ki kitapta birçok yerde buna rastlarsınız. hatta bir yerde insan ve hayvan birleşiminden oluşan kimselerden bahsediyordu. doğrudan bozkırkurdu'na atıftır.

yani şeytan da tanrı da aslında abraksas'ın bir suretidir. ve kötünün de iyinin de aynı çatıda toplandığından bahseder ki bence de makul olan bu. isa, muhammed veya başka bir kişi, fark etmez, bu noktayı hep gözden kaçırmıştır. gerçi son peygamber bana kalırsa dostoyevski'dir de kendini peygamber ilan etmek gibi bir ahmaklık yapmayacak kadar akıllıdır. bu başka konu, devam edelim.

siddhartha da, bozkırkurdu da, demian da aslında temelde tek bir şey öğütlüyor: yaşam kısadır, yaşanmalıdır ve hüzne rağmen güzel olabilir.

demain da bunun farkında olarak sinclair'e öğretmeye çalışıyordu bir şeyleri. ve öğretti de. içselliğiyle barıştı protagonistimiz ve nihayetinde mutluluğa erdi. fakat mutluluğu da geçiciydi. insan kendine hep yeni bir düş bulurdu. max'in annesine duyduğu yüce gönüllü aşk da son bulacaktı bir gün. ama demian bunun farkında olarak sevdi yine. ama bu aşk romanı, kitabı, hikayesi falan değil elbet. yine de sevmeye ilişkin güzel bir öğüt veriyor.

açıkçası birçok şeyden bahsedebilirim ama açıkçası gerek yok. bu yazdıklarım bile epey yoğun ve üzerine düşünülesi.