bir tanesiyle uzun bir süre sonra karşılaştım. kız arkadaşı da vardı yanında ve bizi konuşurken görüp yanımıza geldi. hani sana bahsetmiştim ya bir zamanlar çok… diyip sustu, bana baktı. ben eyvah ediyorum, cümleyi tamamlama. kadın delircek…

kadın; merhaba, memnun oldum. ben biraz daha dolaşayım, siz konuşun deyip gidiyordu, tutmayayım sizi dedim ve ben gittim.

kadının olgunluğuna hayran kaldım, zira eski sevgilimin hep en iyisine layık olduğunu ve bu dünyanın en mutlu insanı olmasını dilemiştim. gerçekleştiğini görmek beni de mutlu etti.

hayırlı uğurlu olsun, emeği geçen herkese teşekkür ederim. güzel işler alkışlanmalı, alkışlıyorum. *

iki haftadan sonra ofiste bu halde olmama sebep:

istediğim kadar büyük harf kullanırım
edit: sevgili @iko anında müdahale etmiş ve düzeltmiş.
artık istediğim kadar büyük harf kullanamayacağım :/

piramitlerin üzerleri yapıldıkları dönemde parlak beyaz taş levhalar ile kaplı olduğu biliniyor. şu anda sadece tepe kısmında küçük bir bölümü aşınmasına rağmen varlığını koruyabilmiş halde duruyor. yılların aşındırması ve fırtınalar ile bu taşlar aşınmaya uğrar bazıları yere düşer. mısır seyahati yaparsanız rehberler şu bilgiyi verir hep. piramitlerin çok yakınında yerleşim yerleri var. bu düşen parlak taş parçalarını insanlar alıp evlerini inşa ederlerken kullanmışlar. hatta hala bazı eski evlerde bu parçalardan olduğu düşünülüyormuş.

daha uzun mesafe yürüdüm mü gerçekten hafızam da yok şu an da ama bir gece kulübü çıkışı kafam bayağı güzelken başıma gelen o harika yolculuğumu anlatmak istiyorum, haydi toplanın anlatıyorum:

genç olduğum zamanlar yaşım daha 17-18 falan. alanya’da summer garden diye çok güzel bir mekan vardı. ablamlar, kuzenler falan yazlıktan kalktık oraya dolmuşla gittik. saatlerce eğlendik dans ettik. tabii o zamanlar yorulmak nedir bilmiyorum vodka bull üstüne vodka bull içiyorum. enerji patlaması falan yaşıyorum. saatlere bir de baktık 02:00 olmuş. yazın oralarda toplu taşıma geç saatlere kadar devam ediyor normalde. ama bilin bakalım en son saat kaçta sefer varmış? 01:00.’de. çıktık mekandan ablamlarla sorup soruşturuyoruz dolmuş falan hiç bir şey kalmamış. e o zaman da öğrenciyiz yanımıza aldığımız para belli , mesafe çok uzun evle aramızda. yaniii şöyle söyleyeyim konaklı’dan avsallar’a yaklaşık 14 km falan.taksiye hayatta yetmez.. eee napalım yürüyelim dedik. ayağımda 10-12 cm topuklu. mekanda zaten saatlerce tepinmişiz, yorulmuşuz. yürümüye başladık bakalım. en son hatırladığım eve 1-2 km falan kala elimde topuklu ayakkabılar, ayaklarım yalın, seke seke yürüdüğümdü. eve vardığımda hiç abartmıyorum , sürünerek çıkmıştım. sonrada üstümüzle başımızla yatağa yatıp sızmıştık..

nesinin yanlış olduğunu anlamadığım hede. hayal kurmanın olayı budur zaten, gerçekçi veya olası olması gerekmez, bu yüzden amaç
bellemek değil de hayal kurmak denir mesela.

bizim zamanımızda moderatör yoktu yeğenim.

kara deliklerin etrafında bulunan ve bir kez içine düşüldüğünde bir daha geri dönülemeyeceğini düşündüğümüz sınır.

kara delikler, kütle çekimsel güçleri sınırsız ya da sonsuz olan cisimler değil. bir kara deliğin olay ufkunun hemen dışında sağlam kalmak mümkün ama olay ufkundan içeriye düşmeye başladığınızda bundan kaçabilmenizin tek bir yolu var: ışıktan hızlı hareket etmek. bu da -en azından bildiğimiz kadarıyla- mümkün değil.

bir kara deliğin olay ufku civarında neler oluyor, buradaki yapı nasıl ortaya çıkıyor? basitçe anlatmaya çalışayım.

olay ufkunun hemen dışında biriken maddelere birikim diski diyoruz. bunlar kara deliğin etrafına nasıl yığılıyor?

diyelim ki kara deliğe doğru yaklaşan bir gaz kütlesi var. bu kütle kara deliğe yaklaşır yaklaşmaz olay ufkundan içeriye düşmez. önce, kütle çekim etkisi nedeniyle kara deliğe yaklaştıkça hızlanır, ondan uzaklaştıkça yavaşlar. tipik bir yörünge hareketine benzer bu hareket. yine diyelim ki, kara deliğe yaklaşan tek gaz kütlesi bu değil. başka bazı yönlerden de farklı gaz kütleleri geliyor. bu gaz bulutları birbirleriyle çarpışabilir ve kinetik enerji kaybı yaşarlar. enerji kaybeden bulutların hızı düşer. hızı düşen bulutlar kara delikten fazla uzaklaşamamaya başlar ve onun etrafında eliptik bir yörüngeye yerleşir.

her yönden gelen bu gaz bulutları arasında kaos ve çarpışma ortamı sürekli olarak devam eder. gaz bulutları arasındaki çarpışmalar ne kadar çok olursa, hız kaybı da o kadar sık yaşanır. hız düştükçe yörüngeler eliptik olmaktan çıkarak daireselleşmeye başlar. bu sırada enerji vardan yok olmayacağı için, kaybedilen kinetik enerji, ısı enerjisine dönüşür. birikmekte olan gaz kütlelerinin sıcaklığı gittikçe yükselir. şimdi artık kara deliğin etrafında dairesel yörüngede dolanan sıcak bir bulutumuz var.

gaz bulutlarının iç kesimleri kara deliğe daha yakın olduğundan, tıpkı yörünge hareketinde olduğu gibi, daha hızlı hareket eder. bunun neticesi, iç kısımdaki gazla dış kısımdaki gaz arasında ortaya çıkan sürtünme kuvvetleri ve enerji kayıplarıdır. iç kısımdaki gazlar bu etkiler nedeniyle gittikçe daha küçük yörüngelere otururlar. işte birikim diski dediğimiz şey budur.

birikim diski orada öylece kalır mı?

diskteki madde gittikçe ısındığı ve yörünge büyüklüğünü değiştirdiği için, diskin toplam açısal momentumu sürekli olarak diske yeniden dağılır (çünkü korunumlu bir fiziksel özelliktir.) bahsi geçen madde viskozitesi nedeniyle spiral bir hal alır yavaş yavaş ve gittikçe küçülen yörüngelerin bir sonucu olarak kara deliğe doğru hızla düşmeye başlar. işte bundan geri dönüş yoktur. bu noktadan sonra parlak, sıcak madde görünmez olur ve karanlık bir görüntü ortaya çıkar. işte bu noktaya olay ufku deriz.

***

kaçış hızı ya da kurtulma hızı olarak adlandırdığımız bir özellik var. kısaca uzaydaki bir cisim üzerinden kurtulup uzaya çıkabilmek için gereken hız limiti olarak tanımlanabilir. örneğin saniyede yaklaşık 11,2 kilometre hıza sahipseniz, dünya yüzeyinden kurtulup uzaya çıkabilirsiniz. ancak kara deliklerde bu sınır ışık hızıdır. bu yüzden olay ufkundan ışık bile kaçamaz denir ki bunu çoğunuz duymuştur mutlaka. buna rağmen kara deliklerden de madde kaçışı olabilir. bunun için (bkz: hawking radyasyonu)

***

2019 yılında olay ufkunun fotoğrafını çekmeyi başardık.


(görsel, forbes. com'dan alıntıdır.)

aslında fotoğrafta gördüğümüz ortada bulunan karanlık "şey" kara deliğin kendisi değil "gölgesi" çünkü onu doğrudan görme şansımız yok. etrafındaki birikim diski ise tam da modellemelere uygun şekilde yakalanmış. bu fotoğrafın çekilebilmesi için dünya boyutlarında bir teleskop gerekirdi. böyle bir teleskobu doğrudan inşa etmek mümkün değil. bu nedenle dünyanın çeşitli bölgelerindeki teleskoplar ile tek bir teleskop gibi çalışan bir ağ kuruldu ve böylece bu efsanevi fotoğrafı yakalama şansını elde ettik.

bu fotoğraf, messier 87 adlı galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin olay ufkuna ait. ilerleyen zamanlarda kendi galaksimizdekinin de bir fotoğrafını çekmek için çalışmalar sürüyor.

galaksimizdeki kara delikle ilgili bilgi için (bkz: sagittarius a)

türkiye'de her 60 saniyede 1 dakika geçmektedir.

bir şeyi farkettim. belirtmeden geçemeyeceğim. 2020 mart ayından beri ne değişti? yine aynı yere geldik.

işsiz yazarlara faydasının olmasını beklediğim ağ.

yetenek ve becerileri çok fazla olmayan ama buna rağmen ısrarla çabalayan, uğraşan kendini helak/heba eden insan anlamına gelmektedir.

...tanrı türk çocuğuna çok bayramlar göstersin!...
kutlu olsun bayramımız.

şu minnoşları hatırlayalım.

mahalle baskısına dayanamayıp başladığım ve bayıldığım çizgi dizi.
üçüncü sezonun sonundayım şuan.
-omg they killed kenny!
+you bastered!

kanlı yalı - melis ö.büyükplevne

teşekkürler sözlük kütüphanesi.

ne güzel demişler.

tamamen kurgusal bir gorsel lakin cok ozendirici. dusunsene dunyadan bir cikiyorsun tum dertlerin bitiyor falan...o an tam icecegi yudumlarken su cumle cikiyormus birde agizdan, "dunyaniz sizin olsun lan, yiyin birbirinizi"...

türk rock müziğinin en gözde sanatçılarından biridir. pentagram yıllarının dışında, solo projeleriyle de büyük izler bıraktı. her ne kadar saydım şarkısıyla tanınsa da, en üretken rockçılarımızdan diyebilirim. kendisini uzun yıllar daha doyasıya dinlemek isterim.